Edycja 2026
Nominowani do nagrody BONUS w kategorii KULTURA
fot. Alicja Kozak
Marcel Baliński
Za Współgłosy – porywającą, pełną wyobraźni i twórczej energii muzykę, w której głosy osób z niepełnosprawnościami wybrzmiewają w pełni i na równych prawach.
Marcel Baliński, pianista, kompozytor i animator kultury, założył w 2021 roku w Łodzi zespół Współgłosy dla swojej siostry Adeli, osoby z niepełnosprawnością intelektualną, która marzyła o śpiewaniu. Chór tworzą uczestnicy Warsztatów Terapii Zajęciowej „Frajda”. Obok nich występują muzycy jazzowi Rafał Różalski i Bartosz Szablowski oraz aktorzy Magdalena Koleśnik i Bartosz Bielenia. Baliński komponuje dla zespołu utwory łączące piosenkę, jazz, muzykę współczesną i improwizację. Debiutancki album z 2024 roku zdobył w 2025 roku Fryderyka w kategorii Album Roku – jazz eksperymentalny / współczesna muzyka improwizowana. 9 września 2026 roku ukazała się płyta „Współgłosy II”. Współgłosy to zespół, w którym głos osób z niepełnosprawnościami jest pełnoprawny, donośny i porywający. Jak mówi sam Baliński: „Za sprawą nowych piosenek niepełnosprawność schodzi na drugi plan, a na pierwszy wychodzi muzyka”.
fot. Szymon Rogiński
Anja Franczak
Za „Żabę” – książkę artystyczną, która znajduje sposób, by opowiedzieć o żałobie dzieciom (i nie tylko im), oraz za otwieranie przestrzeni rozmowy o śmierci, którą tak często spychamy na margines.
Anja Franczak jest prezeską zarządu Fundacji Instytut Dobrej Śmierci, która tworzy przestrzeń do rozmowy i edukacji o umieraniu, śmierci i żałobie. Jest też autorką „Żaby”, artystycznej książki o żałobie, adresowanej do dzieci, ale nie tylko do nich. „Żaba” odnajduje sposób, by mówić o stracie z najmłodszymi, czyli z tymi, których głos w rozmowie o śmierci najłatwiej przeoczyć. Mamy za sobą doświadczenie pandemii, a tuż za naszą granicą toczy się wojna – dzieci spotykają się w swoich klasach, sąsiedztwie i mediach z rówieśnikami i ich rodzinami doświadczającymi żałoby. W takich czasach ta praca jest nie do przecenienia.
fot. Leszek Zych
Elwira Niewiera
Za nagradzane filmy dokumentalne i za niestrudzoną, prowadzoną od początku wojny pomoc dla Ukrainy, do której potrafi przekonać ludzi dobrej woli z wielu krajów.
Elwira Niewiera, dokumentalistka mieszkająca od lat w Berlinie, jest współtwórczynią (wraz z Piotrem Rosołowskim) filmów „Efekt domina” (2014), „Książę i Dybuk” (2017) i „Syndrom Hamleta” (2022), nagradzanych w kraju i na świecie. Jej najnowszy dokument pt. „Kobiety i wojna” właśnie dostał się do konkursu festiwalu filmów dokumentalnych IDFA w Amsterdamie. Od początku wojny w Ukrainie prowadzi na imponującą skalę zbiórki na sprzęt dla ukraińskiego wojska, od dronów i stacji zasilania po specjalistyczne wyroby medyczne. Organizuje też warsztaty teatralne dla ukraińskich dzieci. Jeździ do Ukrainy, zabiera głos publicznie i angażuje w pomoc ludzi z różnych krajów, a przy tym wciąż tworzy ważne filmy. Wyróżniamy ją za twórczość i działalność, które otwierają przestrzeń dla doświadczeń ludzi dotkniętych wojną.
fot. Franka Zawadska
Jurij Zawadski
Za budowanie mostów między polską i ukraińską kulturą – jako wydawca, tłumacz, animator i autor piszący po polsku – oraz za to, że wszędzie, gdzie się pojawia, kultura zaczyna żyć spotkaniami.
Jurij Zawadski, ukraiński poeta, tłumacz, wydawca i animator kultury, od lat łączy polskie i ukraińskie życie literackie. Założył niezależne wydawnictwo Krok, które przybliża ukraińskim czytelnikom polską literaturę, także taką, o której często nie wiedzą polscy czytelnicy. Tłumaczy polską poezję na ukraiński i współredaguje portal Posestry. W 2026 roku jego napisany po polsku tom „Jak poczuć się samotnym w zatłoczonym pociągu” (Ha!art) znalazł się wśród dwudziestu książek nominowanych do Nagrody Literackiej Nike. W Krakowie jest obecny wszędzie tam, gdzie kultura dzieje się oddolnie: na open mikach, nocach poezji, spotkaniach i niezależnych wydarzeniach. Łączy ludzi i inicjatywy, często poza oficjalnymi instytucjami. Dziś częściej mówi się o tym, co nas dzieli. Zawadski pokazuje, że polsko-ukraiński dialog można budować codziennie, z ciekawością i otwartością - i że nawet Syzyfowi może się udać.
